Vườn quốc gia Phong – Nha Kẻ Bàng

1. Vị trí địa lí

• Thuộc tỉnh: Quảng Bình, miền Trung Việt Nam.
• Diện tích: vùng lõi là 85.754 ha, có vùng đệm rộng gần 200.000 ha, và đã được mở rộng lên 1.233 km² vào năm 2013.
• Trên bản đồ: Nằm sát biên giới Lào, thuộc dãy Trường Sơn.

2. Sự hình thành

Phong Nha – Kẻ Bàng nằm trong vùng núi đá vôi cổ nhất châu Á, được hình thành cách đây khoảng 400 triệu năm.

Hang động Phong Nha – Kẻ Bàng hình thành do nước chảy trong lòng núi đá vôi rất lâu, hòa tan đá và tạo ra các lối đi, hang ngầm, thạch nhũ kỳ diệu.

Đây là một trong những hệ thống hang động lớn nhất, phức tạp nhất thế giới, đang tiếp tục được các nhà khoa học khám phá thêm mỗi năm.

3. Ý nghĩa tên gọi

Tên gọi “Phong Nha – Kẻ Bàng” gồm hai phần:

• Phong Nha là tên gọi một hang động nổi tiếng, từng được xem là hang đẹp nhất khu vực. Có nhiều cách lý giải tên này:
  • Phổ biến nhất: “Phong” nghĩa là gió, “Nha” là răng → chỉ hình ảnh nhũ đá tua tủa như hàm răng, gió thổi từ hang ra.
  • Một số tài liệu lại cho rằng đây là tên của làng cổ Phong Nha (nay thuộc thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch).
  • Một cách hiểu khác: “Phong” là đỉnh núi, “Nha” là quan lại, liên tưởng tới dãy núi như hàng quan đứng chầu.
• Kẻ Bàng là tên vùng núi đá vôi cổ, nơi có hệ sinh thái rừng nguyên sinh đa dạng và người dân sinh sống từ lâu đời.

Động Phong Nha còn có tên gọi khác như: Động Thầy Tiên, Hang Trùa, Động Troóc…

4. Giá trị nổi bật:

a. Di sản thiên nhiên thế giới

• Được UNESCO công nhận 2 lần:
• • Năm 2003: Về địa chất – địa mạo.
  • Năm 2015: Về đa dạng sinh học.
• Đặc biệt, năm 2009, hang Sơn Đoòng tại đây được công bố là hang động lớn nhất thế giới với chiều dài trên 5 km, cao 200 m và rộng 150 m.

b. Giá trị địa chất – địa mạo nổi bật

• Phong Nha – Kẻ Bàng là một trong hai vùng núi đá vôi lớn nhất thế giới, có niên đại hơn 400 triệu năm, là vùng carxtơ cổ nhất châu Á.
• Khu vực này sở hữu hơn 300 hang động lớn nhỏ, trong đó:
  • Hệ thống hang Phong Nha được đánh giá có 4 cái “nhất”:
    • Sông ngầm dài nhất
    • Cửa hang cao và rộng nhất
    • Bờ cát trong hang đẹp nhất
    • Thạch nhũ kỳ vĩ nhất
• Nếu kết hợp với khu bảo tồn Hin Namno (Lào), sẽ tạo nên khu rừng carxtơ lớn nhất Đông Nam Á (gần 318.000 ha).
• So với nhiều di sản thiên nhiên khác ở Đông Nam Á và châu Á, địa chất tại đây cổ hơn, phức tạp hơn, và hệ thống sông ngầm độc đáo hơn.

c. Đa dạng sinh học

• Rừng nguyên sinh, nhiều loài động vật quý hiếm như: voọc, sao la, tê tê, hổ…
• Được ví như “kho báu sinh học” của Việt Nam và thế giới.

d. Giá trị khảo cổ, lịch sử, văn hóa

• Khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng lưu giữ nhiều di vật khảo cổ quan trọng như: rìu đá, đồ gốm, bàn thờ, tượng đá, từ thời Đồ đá mới, văn hóa Chăm Pa và người Việt cổ.
• Hang Bi Ký được cho là thánh đường Chăm Pa từ thế kỷ IX–XI, với nhiều chữ Chàm khắc đá, gốm cổ có hoa văn đặc biệt.
• Động Phong Nha từng là nơi vua Hàm Nghi trú ngụ khi phát động phong trào Cần Vương chống Pháp.
• Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, nơi đây có nhiều di tích cách mạng như:
  • • Bến phà Xuân Sơn, đường 20 Quyết Thắng.
    • Hang Tám Cô, hang Chín Tầng.
    • Căn cứ, kho hàng trong hang phục vụ tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại.

5. Trải nghiệm du lịch tại Phong Nha – Kẻ Bàng

Hoạt động	Mô tả
Tham quan động Phong Nha	Ngồi thuyền ngược sông Son, vào hang, ngắm thạch nhũ lung linh.
Khám phá động Thiên Đường	Đi bộ xuyên rừng, vào hang sâu, cảm nhận vẻ đẹp kỳ ảo như trong truyện cổ tích.
Thám hiểm Sơn Đoòng (dành cho du khách chuyên nghiệp)	Cắm trại trong lòng hang, khám phá hệ sinh thái riêng biệt bên trong.
Trải nghiệm làng quê	Đạp xe qua cánh đồng, thăm làng Phong Nha, giao lưu với người dân địa phương.
Học tập ngoài trời	Quan sát sinh vật rừng, tìm hiểu về bảo vệ môi trường và rừng quốc gia.

Một số hình ảnh